Zdrada jest jedną z głównych przyczyn rozwodów. W każdym roku dla tysięcy par w Polsce niewierność małżonka to koniec – relacji, rodziny, wspólnych wizji, marzeń o przyszłości. Zdrada w tym przypadku zapoczątkowuje lata poniżających rozpraw rozwodowych, batalii o majątek i opiekę na dziećmi. Można jednak spróbować powalczyć o relację, podjąć się trudnej pracy nad związkiem i samym sobą. Przykład Kasi i Tomka pokazuje, że trud się opłaca a psychoterapia małżeńska ma sens.

Jakby Tomek mnie zdradził, to walizki za drzwi i do widzenia” – tak w rozmowach z przyjaciółkami Kasia wyrażała swój stosunek do sytuacji, generującej największy kryzys jak może się przytrafić w związku. Wydawało się jej, że coś takiego nigdy się nie zdarzy, w końcu mieli z Tomkiem słabsze okresy, ale łączyła ich przysięga małżeńska w którą Kasia bezgranicznie wierzyła i liczyła, że zapewni jej bezpieczeństwo.

Psycholog i psychiatra w Warszawie - Centrum Probalans

Zdrada – Cios w serce związku

Zdrada jest zawsze niewyobrażalnie bolesnym doświadczeniem. To sprzeniewierzenie przez partnera „kapitału”, który wydaje się niemożliwy od odzyskania. Podstawowe zasady budujące relację: wierność, zaufanie, bezpieczeństwo, stałość, prawdomówność potrafią lec w gruzy wciągu jednej chwili. Tak też było w małżeństwie Kasi i Tomka. Jak odkryła, że Tomek ma romans, to niedowierzanie mieszało się ze wściekłością, a smutek z wszechogarniającym lękiem. Ogromna złość podpowiadała jej, aby zrealizowała plan, którym dzieliła się z koleżankami podczas kobiecych rozmów. Nie chciała go widzieć, gardziła nim. Ale za chwilę wygrywał lęk i świadomość, że miłość jaką darzyła męża nie zniknęła. Znali się od 15 lat, małżeństwem byli od 12, wspólnie dorobili się mieszkania (co prawda na kredyt) i samochodu. I co najważniejsze mieli dwoje dzieci prawie nastoletnią córkę i 4 letniego syna. A Tomek był dobrym tatą. Odkrycie zdrady było, jak często się zdarza, zupełnie przypadkowe. Zajrzała do osobistego komputera męża, zawsze opatrzonego hasłem, bo Tomek twierdził , że zawiera poufne dane pracowe. Owszem dane były bardzo poufne, ale i niezwykle osobiste i intymne. Wiadomości z pikantnymi treściami, zdjęcia. Zaczęła uświadamiać sobie, że służbowe wyjazdy, konferencje to była tylko przykrywka. Co najmniej od roku relacja „na boku” trwała w najlepsze.

Terapia par i małżeństw Warszawa

W awanturze Kasia chciała usłyszeć, dlaczego on jej to zrobił, przecież było dobrze. W odpowiedzi usłyszała, że nie było dobrze, tylko ona chciała w to wierzyć. „Czy zdajesz sobie sprawę, że odkąd urodził się Adaś rozmawiamy wyłącznie o dzieciach. Ich plany są najistotniejsze, ich potrzeby najważniejsze. A kiedyś było inaczej”. Kasia słysząc to poczuła, jak przybiera w niej złość. W końcu dzieci są najważniejsze. Wszystko inne schodzi na plan dalszy. Na tym polega rodzicielstwo. Adaś był chorowity, więc dla Kasi było oczywiste, że musi synkiem opiekować się bardziej, nie tylko w dzień ale i w nocy. Dla Tomka również było lepiej – tak uważała Kasia- że przeniósł się z sypialni do swojego gabinetu, bo mógł lepiej wypocząć przed pracą. „Co teraz z nami będzie, co będzie z rodziną?” – to pytanie zadawali sobie oboje targani emocjami.

Rozwód to problem nie tylko pary. Jeżeli w związku są dzieci, to także ich ogromne nieszczęście. Przy rozstaniu, nawet tym spokojnym, świat dzieci się rozpada na pół. Dziecko kocha zarówno jedno jak i drugie z rodziców, a nagle ojciec, rzadziej matka, znika z codziennego życia, a pojawia się w ustalone weekendy. Trudno uwewnętrznić sobie wzorzec matki/ojca co w późniejszym okresie skutkuje problemami w tworzeniu własnych związków. Czasem w procesie rozwodu dzieci wymagają wsparcia psychologa dziecięcego, aby przejść przez tę traumę jak najmniej boleśnie.

Koniec, który jest nowym początkiem

Nie czuję się w małżeństwie w pełni szczęśliwy, ale jednocześnie czuję, że kocham ciebie i dzieci. Nie chcę rozstania. Spróbujmy psychoterapii”. Para doświadczająca takiego kryzysu jakim jest zdrada sama najczęściej nie jest w stanie poradzić sobie z ogromem przytłaczających emocji. Wali się ich dotychczasowy świat, szczególnie boleśnie doświadcza tego osoba zdradzona. Sinusoida emocji na najwyższych rejestrach –od wściekłości czasem przypominającej furię po paniczny lęk, od poczucia upokorzenia po wstręt do niewiernego partnera. Zdradzający także przeżywa to co się wydarzyło. Osoby dopuszczające się zdrady mają często ogromne poczucie winy, porażki, wstydu. Kliber tych przeżyć wymaga, aby para udała się po pomoc. Jedynym słusznym rozwiązaniem w tej sytuacji jest podjęcie się psychoterapii par u psychologa, psychoterapeuty specjalizującego się w psychoterapii par/małżeństw. Zdrada nie musi być końcem, może być początkiem nowego, bardziej konstruktywnego życia, gdzie potrzeby dwóch stron będą spełniane. Kryzys może służyć temu, aby odbić się od dna, które jest osiągane jak zdrada wychodzi na jaw i wprowadzić relację w nową jakość. Psychoterapia par szczególnie w kontekście zdrady jest przedsięwzięciem bardzo trudnym i nie zawsze dającym gwarancję sukcesu. Aby zwiększyć efektywność psychoterapii musi być spełnionych kilka warunków. Po pierwsze związek alternatywny musi być definitywnie skończony. Po drugie para powinna mieć w sobie motywację do pracy i wiarę, choćby na początku małą, w to, że uda się przezwyciężyć kryzys. Uczucie miłości, nawet przygaszone bardzo w tym pomaga. Po trzecie, mieć świadomość że praca będzie trudna i emocjonalna, że mogą się pojawiać negatywistyczne myśli, ale psychoterapia to proces z różną dynamiką. Po czwarte, że na zmianę potrzeba czasu. Nie da się przepracować zdrady na jednym lub dwóch spotkaniach. Czasem trzeba kilku miesięcy trudnej pracy z psychologiem, aby zmiany były odczuwalne.

Psycholog w Warszawie i terapia par

Uznanie winy

Zdradzony partner/partnerka pojawiająca się na terapii par ma ogromne oczekiwanie, aby uznana została wina drugiej strony. Podobnie było z Kasią. Jej poczucie krzywdy było tak olbrzymie, że jakby mogła to postawiłaby niewiernego małżonka pod pręgierzem. Psychoterapię pary ze zdradą można podzielić na dwie części. Na początku zawsze uznaje się prawo osoby zdradzonej do przeżywania krzywdy, do wszystkich emocji z tym związanych. Nawet jeżeli osoba zdradzająca zgłasza, że w związku była pomijana i czuła się nie kochana, to szukanie rozwiązania w romansie czy skoku w bok jest dalece niedojrzałe i niekonstruktywne. I zdradzający powinien to przyjąć i zrozumieć. Tomek przyznawał się do swojej winy, ale też szybko podawał argumenty usprawiedliwiające. Na szukanie przyczyn doprowadzających do kryzysu zdrady przychodzi czas na drugim etapie pracy z parą w procesie psychoterapii. To trudny moment, gdy osoba zdradzona powinna zobaczyć, że do kryzysu również ona się przyczyniła. W związku, w którym słabnie bliskość między partnerami robi się dużo miejsca na osobę trzecią.

Nowa jakość polega na tym, że dotąd pomijane potrzeby partnera są uznawane, małżonkowie ze sobą rozmawiają i komunikują co im się w relacji podoba a czego im brakuje. Psychoterapia nie sprawia, że o zdradzie się zapomni, ale może sprawić że pomimo niej można żyć w związku i to życie jest lepsze. Zdradzony partner zawsze będzie pamiętał o zdradzie ale nie będzie ona powodowała rozdzierającego i upokarzającego bólu. Do tego potrzebny jest akt wybaczenia niewiernemu małżonkowi, który do winy się przyznaje i prosi o wybaczenie za wyrządzoną krzywdę.

Psychoterapia par jest alternatywą dla rozwodu ale także i wielu miesięcy udręki życia w poczuciu krzywdy i winy. Daje możliwość uwolnienia się od emocji i rozmawiania zamiast awanturowania się i przerzucania odpowiedzialnością. Etap pracy nad powodami kryzysu uczy małżonków radzenia sobie z problemami w konstruktywny sposób i dbania zarówno o siebie samych jak i partnera. Kasia i Tomek dali sobie szansę i mimo, iż bywało bardzo ciężko, a Kasia kilka razy chciała zrealizować plan usunięcia męża ze swojego życia. Pokonali kryzys, są związkiem po przejściach, ale jednocześnie dojrzalszym. Kasia pilnuje się, aby nie wypominać mężowi tego co jej zrobił, a on wciąż uczy się mówić o swoich potrzebach i dotąd skrywanych emocjach. Małżonkowie są bardziej uważni na siebie, odbudowują to zabrała im zdrada Tomka: zaufanie, bezpieczeństwo, stabilizację.

Autorka to doświadczona psycholog, psychoterapeutka Agnieszka Szafrańska – Romanów na co dzień prowadzącą terapię par i małżeństw w Warszawie Centrum probalans