Uzależnienia to rzeczywista plaga naszych czasów. Uzależnić można się od substancji psychoaktywnych– alkoholu, narkotyków, leków, nikotyny są to tzw. uzależnienie chemiczne lub pewnych zachowań – m.in. od hazardu czy seksu (seksoholizm). Do współczesnych uzależnień zaliczamy również pracoholizm, zakupoholizm, uzależnienie od korzystania z internetu, gier komputerowych, nadmiarowego jedzenia. W tym przypadku mamy do czynienia z tzw. uzależnieniami behawioralnymi, które stanowią olbrzymi problem społeczny i nieleczone są przyczyną wielu życiowych tragedii.

Uzależnienie to silna potrzeba zażywania substancji lub wykonywania czynności charakteryzująca się m.in  niepohamowanym przymusem sięgnięcia po substancję lub wykonania danej czynności; upośledzeniem kontrolowania zachowań związanych z uzależnieniem; doznawaniem szkód w związku z nałogiem (psychicznych, zdrowotnych, społecznych, materialnych); występowaniem fizycznych i psychicznych objawów abstynencyjnych, stawianiem uzależnienia ponad zachowania przynoszące wcześniej zadowolenie i przyjemność (pasje, hobby).

Uzależnienia od substancji psychoaktywnych oraz większość uzależnień behawioralnych uznawane są za chorobę. Na samo uzależnienie od alkoholu cierpi w Polsce według danych Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych ok. 800 tys. osób, osoby pijące ryzykownie i szkodliwie (czyli osoby pijące za dużo oraz osoby, które z powodu picia doznają w swoim życiu szkód) to kolejne 2,5 mln Polaków. Problem z alkoholem ma zatem w Polsce ok. 9% populacji.

Osoba uzależniona nie jest w stanie sama sobie pomóc z tym poważnym problemem.  Uzależnienie to zespół chorobowy, który powinien być leczony przez fachowców w ramach terapii uzależnień. Osoba, która podejrzewa u siebie uzależnienie powinna zgłosić się do ośrodka (państwowego lub prywatnego) zajmującego się pomocą osobom uzależnionym, w którym diagnostyką i leczeniem zajmują się terapeuci uzależnień, psychoterapeuci, psychiatrzy. Terapia uzależnienia polega m.in. na zrozumieniu mechanizmów napędzających uzależnienie, poznaniu wyzwalaczy nałogu, wypracowaniu konstruktywnych sposobów radzenia sobie ze stresem i trudnymi emocjami aby przezwyciężyć chęć sięgania po środki uzależniające.

Do walki z uzależnieniem niezbędna jest przede wszystkim motywacja wewnętrzna, czyli osobiste przekonanie osoby uzależnionej o konieczności podjęcia leczenia. Jeżeli osoba jest zmuszana (np. przez osoby bliskie lub nakazy sądowe) rokowania co do skuteczności terapii uzależnień są niestety dużo gorsze.

Autor: psycholog – psychoterapeuta, terapeuta uzależnień Centrum probalans Warszawa Agnieszka Szafrańska – Romanów