Aktualności

Jak dbać o własną energię? Zarządzaj energią, a nie czasem.

Jak dbać o własną energię? Zarządzaj energią, a nie czasem.

Każdy z nas ma do dyspozycji w ciągu dnia 24 godziny. Dokładnie 24 godziny. Możesz ten czas wykorzystać praktycznie jak chcesz. W efekcie, na koniec dnia możesz cieszyć się i odczuwać zadowolenie z tego, czego dokonałeś albo być niezadowolonym i martwić się, że niczego konkretnego nie zrobiłeś albo że to, co zrobiłeś nie daje Ci satysfakcji. Odkąd zainteresowałem się tematem produktywności zawsze ciekawił mnie fakt, że niektóre osoby pomimo bardzo dobrego zorganizowania, realizowania swoich zadań i celów kończą dzień zmęczone i nie w pełni zadowolone. Często zastanawiałem się, co jest tego przyczyną. Nurtowało mnie też, co może sprawić, że na koniec dnia poczujesz spełnienie. I pewnego dnia otrzymałem odpowiedź. Udzielili mi jej Tony Schwartz i Jim Loehr: „Rzecz nie w tym, ile czasu poświęcasz na jakąś czynność, ale ile wkładasz w nią energii i ile w efekcie generujesz wartości”. Ich podejście to całkowicie inne spojrzenie na temat zarządzania sobą – to porzucenie tradycyjnego ujęcia produktywności, opierającego się wyłącznie na zarządzaniu czasem, a uwypuklenie roli i wagi energii życiowej.

 

Energia życiowa to zasób odnawialny

Czasem wydaje się, że 24 godziny, które mamy do dyspozycji w ciągu dnia nie wystarczą do zrobienia tego, co sobie zaplanowaliśmy. Podejmujemy próby, aby w tym samym czasie zrealizować więcej spraw, ale lista rzeczy do zrobienia nigdy się nie kończy. Próbując poradzić sobie z natłokiem spraw i myśli możemy wpaść w błędne koło. Pracujemy szybko i intensywnie, a wieczorem kiedy wracamy do domu mamy mniej energii dla rodziny, mniej czasu na relaks i odpoczynek, a także mniej godzin na zdrowy sen. I kiedy następnego dnia rano wracamy do pracy, jesteśmy zmęczeni, nie potrafimy się w pełni zaangażować w zadania, mamy trudność z koncentracją. To błędne koło kręci się siłą własnej bezwładności. W jaki sposób możemy się z niego wydostać? Rozwiązaniem jest odejście od zarządzania czasem na rzecz zarządzania swoją energią.

Przesunięcie akcentu z czasu na energię jest uwalniające – czasu nie możemy zatrzymać ani wrócić, natomiast energię możemy wyczerpywać i odnawiać. Energia życiowa jest jak paliwo w samochodzie. Dopóki mamy paliwo w baku możemy jechać, ale gdy go zabraknie, musimy się zatrzymać, aby uzupełnić jego braki. Energia jest dla człowieka zasilającym paliwem i to właśnie ona, a nie czas jest podstawą ludzkiej wydajności. Aby optymalnie funkcjonować, potrzebujemy zatroszczyć się o cztery źródła naszej energii życiowej: ciało, emocje, umysł i duszę.

 

Energia fizyczna

Energia fizyczna ma związek z naszym ciałem. To jedno z najważniejszych źródeł, warunkujących sprawne funkcjonowanie. Nasze zasoby energetyczne zależą od sposobu odżywiania się, oddychania, ilości snu i wypoczynku oraz od sprawności fizycznej. Oto kilka sposobów na to, jak podnieść poziom energii fizycznej:

  • Wdrażaj nawyki zdrowej diety: jedz od 5 do 6 niskokalorycznych, wysokoodżywczych posiłków dziennie (produkty o niskim indeksie glikemicznym IG, zapewniające organizmowi niezbędne składniki) oraz pij min. 1,5 litra wody dziennie. Unikać niezdrowego jedzenia, chemicznych dodatków do żywności oraz wszelkich używek;
  • Śpij odpowiednio długo: wielu ekspertów podkreśla, że do sprawnego funkcjonowania potrzebujemy od 7 do 8 godzin snu;
  • W pracy rób regularne przerwy: nasza efektywność wiąże się ściśle z cyklem, przez który przechodzi nasz organizm. Ten cykl zawiera się w przedziale 90-120 minut, w trakcie którego przechodzimy ze stanu wysokoenergetycznego do fizjologicznego dołka. Po każdym z takich okresów nasze ciało zaczyna domagać się regeneracji. Wiele osób ignoruje te sygnały i pracuje dalej, co powoduje, że energia w ciągu dnia powoli zużywa się, a efektywność maleje;
  • Dbaj o sprawność fizyczną: niezwykle ważna jest rola ruchu. Nawet zestaw kilku prostych ćwiczeń fizycznych regeneruje ciało i pobudza organizm do wytwarzania endorfin (hormonów szczęścia). Czasem wystarczy też 10-minutowy spacer aby podnieść poziom energii fizycznej;
  • Bądź uważny na sposób, w jaki oddychasz: w różnych momentach dnia skup swoją uwagę na oddechu, wykorzystuj oddychanie przeponowe, aby się zrelaksować i dostarczyć organizmowi więcej tlenu.

 

Energia emocjonalna

Kolejnym źródłem naszej energii są emocje. Jeśli w ciągu dnia przeżywasz wiele „pozytywnych emocji” twój poziom energii podnosi się. Wiemy też, że kiedy przez dłuższy czas odczuwamy niepokój, złość, frustrację czy zniecierpliwienie nasze samopoczucie pogarsza się i zaczynamy widzieć sprawy w „czarnym świetle”. Pielęgnowanie energii emocjonalnej polega na uświadamianiu sobie emocji w różnych sytuacjach i umiejętności ich kontrolowania. Poniżej znajdziesz kilka wskazówek, jak zadbać o ten rodzaj energii:

  • Obserwuj swoje reakcje: kiedy doświadczasz nieprzyjemnej sytuacji zwróć uwagę jak reaguje na nią twój organizm. Reakcją może być przyśpieszone tempo, uścisk w piersiach lub ściśnięty żołądek. To pierwszy krok do uświadomienia sobie pojawiających się „negatywnych emocji”;
  • Wzmacniaj pewność siebie przez pozytywne myślenie: zobacz ile energii zużywasz, gdy martwisz się o poczucie swojej wartości lub starasz się je odzyskać bądź potwierdzić;
  • Rozwijaj swoje umiejętności interpersonalne i empatię;
  • Zajmuj się tym, w czym się spełniasz: możliwie najczęściej koncentruj się na działaniach, które przynoszą Ci radość, poczucie spełnienia i zadowolenia z siebie. Rozwijaj swoje hobby, poświęcaj się temu, co sprawia Ci przyjemność;
  • Odpoczywaj: człowiek pozbawiony czasu na regenerację nie jest w stanie odczuwać pozytywnych emocji przez dłuższy okres.

 

Energia umysłowa

Energia umysłowa wiąże się z tym, że potrafisz w pełni zaangażować swój umysł w czynność, którą wykonujesz. Wysoka energia umysłowa przejawia się w wysokiej koncentracji i zdolności do skupienia uwagi na rzeczach najważniejszych. Tylko poprzez ukierunkowane i wytrwałe skupienie możesz osiągnąć najwyższy poziom efektywności. Jest kilka sposobów na to, aby wzmacniać energię umysłową:

  • Pracuj blokami: wykorzystuj wiedzę na temat cyklu, przez który przechodzi nasz organizm. Rozkładaj pracę na 90-minutowe bloki i przeplataj je krótkimi przerwami, podczas których zapewnisz ciału i umysłowi regenerację;
  • Stosuj techniki: wykorzystaj w pracy świetną technikę Pomodoro, która pomaga utrzymać optymalny poziom koncentracji na zadaniu;
  • Przed pracą wprawiaj się w stan „flow”: przygotowując się do pracy wykonaj 10 wdechów i wydechów i wizualizuj oczekiwane efekty;
  • W pierwszej kolejności załatwiaj sprawy najważniejsze i najtrudniejsze: zadania trudne albo takie, które wydają nam się trudne zużywają najwięcej energii;
  • Unikaj rozpraszających bodźców: gdy zadanie wymaga od Ciebie koncentracji zapewnij sobie optymalne warunki pracy – wyłącz lub wycisz telefon i nie sprawdzaj poczty e-mail;
  • Czytaj książki: codziennie poświęć 15 min. na lekturę, która inspiruje Cię do działania;
  • Utrzymuj stałą aktywność umysłową, aby chronić mózg przed procesem starzenia (ucz się, rozwiązuj krzyżówki, graj w scrabble, rozwiązuj zagadki).

 

Energia duchowa

Ostatnie źródło energii życiowej to obszar związany z duchowością. Energia duchowa odnosi się do pytania o sens naszego życia i jednocześnie jest naszą odpowiedzią na to pytanie. Jeśli dobrze siebie znamy i znamy swoje miejsce w świecie to potrafimy wydobyć z siebie o wiele więcej energii – dysponujemy wtedy większą wiarą, pasją i wytrwałością. „Ten kto wie, dlaczego żyje – powiedział Nietzsche – zawsze poradzi sobie z tym, jak żyć”. Energia duchowa wpływa na wszystkie pozostałe sfery (fizyczną, emocjonalną i umysłową) i jednocześnie jest od nich zależna. Co w praktyce oznacza dbanie o ten rodzaj energii? Aby ją uzupełniać możesz wykorzystać kilka sposobów:

  • Znajdź w ciągu dnia chwilę ciszy: znajdź czas na to, aby się zatrzymać pośród zgiełku i codziennych zajęć (to naprawdę dodaje energii!). Z czasem możesz odnaleźć w sobie spokój wynikający ze świadomości, że podążasz właściwą drogą.
  • Poświęcaj kilka minut dziennie na medytację lub modlitwę: znajdź najlepszy dla siebie sposób na wyciszenie.
  • Określ swoją życiową misję: wyznaczaj cele i konsekwentnie się ich trzymaj, niezależnie od zawirowań.
  • Określaj priorytety, abyś z łatwością wybierał te działania, które są dla Ciebie najistotniejsze.
  • Rozpoznaj swoje talenty i nieustannie je rozwijaj.
  • Utrzymuj równowagę między poświęceniem się dla innych, a właściwie pojętą troską o samego siebie.

 

Na koniec chciałbym przytoczyć ciekawą analogię Louise Hay, która porównuje pracę nad sobą i sposób wprowadzania zmian w swoim życiu w konkretnych sferach do sprzątania domu i jego poszczególnych pomieszczeń. Tutaj mamy sferę fizyczną, emocjonalną, umysłową i duchową. Można zacząć od którejkolwiek z nich włączając powoli pozostałe. Kiedy przystępujesz do sprzątania domu nie ma właściwie znaczenia, od którego pokoju zaczniesz. Zacznij od miejsca, które w tej chwili najbardziej tego wymaga. Pozostałe będą się niejako oczyszczały samoistnie. Jedna sfera poprowadzi nas do drugiej, o ile chcemy się zmieniać i rozwijać. Nie można którejś z tych sfer bardzo zaniedbać, bo energia to suma ich wszystkich, a więc ważne jest aby dbać i pielęgnować każdą z nich. Jeśli chcesz się zmieniać i rozwijać to określ, na ile skutecznie panujesz nad energią z czterech podstawowych obszarów oraz wyznacz konkretne kroki, które pozwoliłoby Ci osiągnąć większą efektywność i satysfakcję w życiu.

 

Literatura:
Loehr J., Schwartz T. (2004), Potęga pełnego zaangażowania. Wydawnictwo: Amber.
Schwartz T. (2007), Zarządzaj swoją energią, a nie czasem. Harvard Business Review, Wydanie Specjalne 12(58).

Schwartz T. (2016), Taka praca nie ma sensu. Wydawnictwo: MT Biznes.

 

Psycholog i psychoterapeuta Maciej Laszuk Centrum probalans Metro Wierzbno

Maciej_Laszuk-Zdjecie_probalans

Powrót