Jak być szczęśliwym we dwoje?

Każdy zna choć jedną baśń kończącą się słowami „i żyli długo i szczęśliwie…”. Cudownie byłoby gdyby nasze związki można było opisać tymi słowami, w prawdziwym życiu jest jednak inaczej. Po miodowym okresie zauroczenia i zachwytu nad partnerem w związek wchodzi codzienność, która konfrontuje nas z różnymi ograniczeniami partnera oraz własnymi oczekiwaniami do tego jak powinno wyglądać nasze wspólne życie. Dosyć szybko okazuje się że nie jesteśmy księżniczkami i książętami, że mamy zalety ale i wady a związki które tworzymy są ich wypadkową.
Problemy dotyczące par (zarówno małżeństw jak i związków nieformalnych) powtarzają się pomimo upływu czasu – pary powielają bowiem, często nieświadomie, doświadczenia, poglądy i wzorce zachowania z dzieciństwa, które stają się modelem postępowania. Osoby wnoszą do związku ukryty program, którym są oczekiwania co do tego, jak partner powinien postępować, myśleć, czuć, mówić, ubierać się. I jeśli druga osoba nie postępuje zgodnie z tymi wyobrażeniami, a ponadto jego oczekiwania różnią się od potrzeb partnera, zaczyna rodzić się między nimi konflikt. Czy rozstanie w tej sytuacji jest jedynym rozwiązaniem?

Czym jest terapia par (małżeńska)?

Terapia par (malżeńska) jest szczególną formą psychoterapii, w której uczestniczy małżeństwo lub osoby pozostające w innym związku partnerskim, przeżywające kryzys i narastające nieporozumienia. Terapie par (małżeńst) prowadzone są według różnych metod w zależności od tego, jaką szkołę psychoterapeutyczną praktykuje psycholog – psychoterapeuta prowadzący spotkania, w każdej jednak narzędziem psychoterapii jest dialog. Rozmowa z psychoterapeutą daje parze szansę na zmianę, pozwala inaczej spojrzeć na kryzys, pomaga w zrozumieniu uczuć, myśli i potrzeb stanowiących źródło nieprawidłowych relacji, daje możliwość spojrzenia z boku na relacje między partnerami, a tym samym pomaga w lepszym zrozumieniu siebie nawzajem, co przekłada się na polepszenie jakości relacji. Podczas spotkań partnerzy namawiani są do tego, by odważnie i otwarcie mówić o swoich uczuciach. Czasem, by rozwiązać problem, wystarczy go sobie w pełni uświadomić. Dlatego szczera rozmowa w atmosferze wzajemnego zrozumienia jest tak ważna. Psychoterapeuta pomaga parom ustalić nowe zasady funkcjonowania we dwoje i przywrócić równowagę w związku.

Kiedy pójść do psychoterapeuty?

Dwoje ludzi powinno zdecydować się na takie spotkania wtedy, gdy:

  • potrzeby jednego z partnerów nie są respektowane
  • partnerzy często się kłócą, krytykują i krzywdzą nawzajem
  • partnerom brakuje wspólnych zainteresowań a cele i plany na przyszłość wydają się nie do pogodzenia
  • partnerstwo jest jednostronne, tzn.: tylko jedna osoba podejmuje ważne decyzje
  • dotyczące np. wychowania dzieci, pieniędzy, urlopu
  • w życiu seksualnym oboje przestali odczuwać satysfakcję
  • w związku brakuje zaufania i zrozumienia a partnerzy nie wspierają się nawzajem
  • jeden z partnerów dopuścił się zdrady
  • oboje zastanawiają się, czy zostać razem, czy też lepiej się rozstać
  • partnerzy chcą zmniejszyć wpływ rodziny i osób trzecich na związek lub mają
  • poczucie, że przeszłe związki mają zbyt duży wpływ na obecną relację
  • oboje przeżyli traumatyczne sytuacje np. śmierć bliskiej osoby, poważne straty materialne
  • razem przeżywają zmiany (np. urodzenie lub dorastanie dziecka, odejście dzieci z domu, podjęcie lub utrata pracy przez jednego z partnerów), które zaburzają panującą w związku równowagę
  • razem chcą poprawić jakość wzajemnych relacji, chcą skuteczniej rozwiązywać problemy, lepiej rozumieć siebie nawzajem
  • oboje pragną znaleźć sposób aby zapobiec pogłębianiu trudności w związku jako rodzice doświadczają trudności i chcą rozszerzyć swoje kompetencje wychowawcze
  • partnerzy budują kolejny związek i chcą, by był lepszy niż poprzedni – chcą zrozumieć i przerwać destrukcyjne zachowania

W czym może pomóc terapia par (małżeńska)?

Celem terapii jest zdiagnozowanie problemów pojawiających się w związku
partnerskim lub małżeństwie, odnalezienie ich genezy i odkrycie mechanizmów działania.
Terapia par (małżeństw) prowadzi do zmniejszenia barier komunikacyjnych i emocjonalnych,
utrudniających zarówno rozwój indywidualny każdego z partnerów, jak i związku, jako
całości. Podczas sesji partnerzy nabywają wiedzę i umiejętności niezbędne do samodzielnego rozwiązywania problemów w przyszłości i przezwyciężania sytuacji kryzysowych. Terapia par (małżeństw) dając możliwość spotkania na neutralnym gruncie pomaga zrozumieć zachowanie partnera, wyrażenia własnych uczuć i potrzeb oraz zrozumienia oczekiwań drugiej osoby, co przekłada się na zacieśnienie i ocieplenie relacji. Psychoterapia koncentruje się na zmienianiu wyuczonych wadliwych zachowań pary, a także ich słów, myśli, interpretacji zwrotnych, które kierują naszymi codziennymi strategiami życiowymi. Terapia par (małżeństw) dąży do zidentyfikowania typowych wzorców komunikowania się przez partnerów, a następnie do poprawienia ich jakości dzięki czemu para nabywa nowe umiejętności wzajemnego mówienia i słuchania.

Dlaczego terapia par (małżeństw) a nie spotkania indywidualne?

Psychoterapia par skupia cała swoją uwagę na temacie relacji (jak ze sobą jesteście). Bada to, co łączy i dzieli dwoje ludzi. Odkrywa kim partnerzy stają się w stosunku do siebie, jak zmienia się ich doświadczenie siebie i drugiej osoby, jakie mają związane z relacją lęki i nadzieje, bądź w jakim szerszym, społecznym lub kulturowym otoczeniu ich związek się znajduje. Ten rodzaj psychoterapii nie ma doskonalić żadnego z partnerów z osobna, ale ma poprawiać traktowanie siebie nawzajem, wyrażanie i spełnianie potrzeb każdego przez drugą osobę, pomóc lepiej rozumieć co komunikuje druga osoba, wesprzeć inny sposób postrzegania różnic między sobą i rozwiązywania konfliktów. Oznacza to, że w czasie spotkań małżeńskich nie są poruszane indywidualne problemy każdego z partnerów. Jeżeli takie pojawią się terapeuta sugeruje indywidualną pracę psychoterapeutyczną nad konkretny-mi zagadnieniami.

Warunki psychoterapii

Terapia par (małżeńska) jest skuteczna jedynie wtedy, kiedy obie strony są zainteresowane pracą nad związkiem. Podczas konsultacji, która poprzedza terapie, terapeuta próbuje ustalić, czy para spełnia odpowiednie warunki do podjęcia wspólnej terapii, lub też proponuje podjęcie spotkań osobno (np. gdy wniesiony problem nie jest problemem dotyczącym pary). Przeciwwskazaniem do podjęcia terapii par może być na przykład niedostateczna motywacja do zmiany relacji i zachowań, stosowanie przemocy oraz zaangażowanie jednego z małżonków w związek pozamałżeński.

Jak wyglądają spotkania?

Na spotkanie z psychoterapeutą można umówić się telefonicznie. Już od pierwszego spotkania wymagane jest, by para przyszła razem. W sesji psychoterapeutycznej może brać udział jeden lub dwóch psychoterapeutów. Spotkania trwają ok. 1,5 godziny. Praca z parami trwa zwykle krócej niż terapia indywidualna i może skończyć się po kilku, kilkunastu sesjach. Pierwsze spotkanie z parą- konsultacja- służy temu by zapoznać terapeutę z parą. Partnerzy zostają proszeni by opowiedzieć o swoim związku, pokrótce o jego historii. Każdy zostaje zachęcony by podzielił się tym, jak widzi problem, który go sprowadza. Terapeuta poobserwuje jak partnerzy zachowują się względem siebie i jak się komunikują. Dopyta o różne ważne sprawy, by lepiej rozumieć sytuację w związku. Może poprosić o wypełnienie jakiejś ankiety. Zapyta również o oczekiwania z jakimi osoby przyszły na spotkanie. Terapeuta wyjaśni też, na jakich zasadach pracuje: jak często są spotkania, jakie długie będą te sesje, jak wygląda kwestia odpłatności, czy ma w zwyczaju zapraszać pary do pracy pomiędzy sesjami (jakiś rodzaj zadań domowych).

Sesja jest głównie rozmową, kierowaną przez terapeutę, który stara się dbać o to, by każde z Was mogło dojść do głosu i było wysłuchane. Ale w czasie terapii zdarzają się też inne metody, jak: pewne rodzaje ustawień przestrzennych przy pomocy krzeseł, kubków, figurek, innych przedmiotów, praca na symbolach lub wypisywanie pewnych rzeczy na kartce. Czas między spotkaniami w gabinecie terapeuty to pole do zagospodarowania poprzez np. trenowanie nowych umiejętności, przeznaczenie czasu na refleksję, próby rozmowy przy użyciu zaleceń uzyskanych od terapeuty. Możecie zostać zaproszeni do wykonania jakiegoś eksperymentu, zadania z instrukcją, obserwacji. Pamiętać jednak należy, że to nie terapeuta ma moc czynienia zmian. Terapeuta jest od dawania bodźców, impulsów, które mogą poruszyć nawykowe myślenie i działania kierując je na inne tory. Koniecznym warunkiem jest praca własna oraz decyzja i wysiłek wkładany w proces zmian. Oznacza to wspólne, wraz z terapeutą, szukanie mechanizmów przeżywanych trudności oraz udziału każdego z partnerów w ich powstawaniu. Z pomocą terapeuty para zastanawia się nad sposobami wyjścia z kryzysu, nad tym co warto zmienić by związek był bardziej satysfakcjonujący dla każdego z nich. Terapeuta podczas spotkań zachowuje neutralność, co oznacza, że nie występuje w roli sędziego lub śledczego tropiącego kto zawinił. Jego rolą jest bezstronna pomoc i zrozumienie obojga partnerów.

Szczęście w związku

Bycie w związku to szczególne doświadczenie życiowe, w którym przeżywamy wiele różnych emocji. Wejście w bliską relacje, bycie w niej jednocześnie nie tracąc własnej autonomii to wyzwanie. Czasami pojawiają się trudności, coś co nazywamy kryzysem. Terapia par (małżeństw) to propozycja dla osób gotowych na nowo spojrzeć na siebie i swój wkład związek, by zwiększyć umiejętności dbania o wspólną równowagę. Większa świadomość siebie i swoich potrzeb przełoży się na budowanie coraz bardziej trwałych i dających obopólne spełnienie relacji, dzięki czemu będziemy mogli żyć długo i szczęśliwe we dwoje.

dr Hanna Elżanowska
psycholog – psychoterapeuta – seksuolog Centrum probalans

Nasi psychoterapeuci zajmujący się terapią par i małżeństw w Warszawie: