Obsesja, często błędnie postrzegana jedynie jako silne zainteresowanie czy pasja, w rzeczywistości może przybierać formę poważnego zaburzenia psychicznego, znanego jako zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD). Charakteryzuje się ono powracającymi, niechcianymi myślami, obrazami czy impulsami, które wywołują znaczny dyskomfort emocjonalny. Tego typu myśli prowadzą do wykonywania powtarzalnych czynności, mających na celu złagodzenie lęku. W tym artykule przyjrzymy się dokładniej, czym jest obsesja jako choroba, jakie są jej główne objawy, przyczyny powstawania oraz metody leczenia, które pomagają pacjentom odzyskać kontrolę nad własnym życiem.

Co to jest obsesja ?

Obsesja to stan, w którym osoba doświadcza natrętnych myśli lub przymusu wykonywania pewnych czynności. Mimo że słowo to jest często używane w języku potocznym do opisywania silnego zainteresowania, w kontekście medycznym oznacza ono coś znacznie poważniejszego. Obsesje mogą być objawem zaburzenia znanego jako nerwica natręctw lub OCD (obsessive-compulsive disorder). Osoby cierpiące na to zaburzenie często doświadczają silnego lęku, który może być nasilany przez obsesyjne myśli i przymusowe działania, takie jak mycie rąk czy powtarzanie określonych czynności.

Obsesja chorobaObsesje mogą znacznie utrudniać codzienne funkcjonowanie, a ich leczenie często wymaga zaangażowania specjalistów takich jak psychiatra czy psychoterapeuta. Terapia, a zwłaszcza techniki skoncentrowane na wychwycie zwrotnym serotoniny, mogą pomagać pacjentom w kontrolowaniu ich objawów.

Objawy tej choroby

Zaburzenie obsesyjno-kompulsywne (OCD) manifestuje się przez szereg różnorodnych objawów, które mogą znacząco wpływać na codzienne życie osoby chorej. Objawy obsesji często obejmują:

  • Obsesje i kompulsje: Uporczywe myśli lub wyobrażenia, które nawracają i są trudne do opanowania. Przykłady mogą obejmować:
    • Nieustanne myśli o zakażeniu, prowadzące do ciągłego mycia rąk lub całego ciała.
    • Myśli agresywne, jak niekontrolowana chęć wyrządzenia krzywdy innym.
    • Myśli o nierealnego porządku i symetrii, które mogą prowadzić do wielogodzinnego uporządkowywania przedmiotów w precyzyjny sposób.
  • Dyskomfort fizjologiczny: Objawy fizyczne takie jak suchość w ustach, nadmierna potliwość, czy problemy z oddychaniem mogą towarzyszyć obsesjom, nasilając ogólny dyskomfort.
  • Zaburzenia emocjonalne: Zaburzenia OCD mogą prowadzić do trudności w kontrolowaniu emocji, co manifestuje się poprzez niepokój, frustrację, a nawet depresję.
  • Zaburzenia społeczne: Osoby z OCD często mają problemy w relacjach społecznych z powodu swoich obsesyjnych myśli i przymusowych zachowań, co może prowadzić do izolacji.

Czym spowodowana jest obsesja ?

Czynniki wpływające na rozwój obsesyjno-kompulsywnych zachowań są wielorakie i różnorodne, obejmując aspekty zarówno genetyczne, jak i środowiskowe. Oto główne przyczyny, które mogą prowadzić do wystąpienia tego zaburzenia:

  • Predyspozycje genetyczne: Badania wykazują, że osoby, w rodzinach których występowały przypadki OCD, są znacznie bardziej narażone na rozwój tego zaburzenia. Jeżeli podobne schorzenie występowało w rodzinie, ryzyko zachorowania może wzrosnąć nawet czterokrotnie.
  • Doświadczenia życiowe: Długotrwałe narażenie na wysoki poziom stresu, głęboką frustrację lub inne intensywne negatywne emocje może przyczyniać się do rozwoju obsesji. Przykłady takich sytuacji to:
  • Środowisko psychospołeczne: Okresy życia charakteryzujące się dużą zmiennością, jak adolescencja, mogą sprzyjać rozwijaniu się obsesji, szczególnie jeśli jednostka doświadcza w tym czasie izolacji społecznej czy braku wsparcia.
  • Urazy i zmiany anatomiczne mózgu: Urazy głowy, szczególnie te wpływające na płat czołowy mózgu, mogą mieć bezpośredni wpływ na rozwój obsesji. Zmiany te mogą zaburzać normalne funkcjonowanie mózgu, co manifestuje się przez powracające myśli lub kompulsywne działania.
Czym spowodowana jest obsesja

Centrum-probalans.pl – Wsparcie psychologiczne w Warszawie

Leczenie obsesji

Leczenie obsesji wymaga kompleksowego podejścia, na które składa się zarówno terapia poznawczo-behawioralna jak i leczenie farmakologiczne. Pierwsza z nich, uznawana za jedną z najskuteczniejszych metod w przypadku zaburzenia obsesyjno-kompulsywnego, opiera się na technikach takich jak ekspozycja z powstrzymywaniem reakcji. Technika ta pozwala pacjentom stawić czoła bodźcom wywołującym lęk bez możliwości wykonania rutynowych, kompulsywnych czynności, co prowadzi do stopniowej desensytyzacji.

Podczas sesji terapeutycznych stosuje się również inne techniki, jak:

  • modelowanie,
  • blokowanie,
  • warunkowanie klasyczne,
  • warunkowanie sprawcze.

Wspomaga to pacjentów w zmianie ich myślenia i reakcji na uporczywe myśli.

W sytuacji, gdy terapia behawioralna okazuje się niewystarczająca, psychiatra może zalecić leczenie farmakologiczne. Leki z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) są często przepisywane ze względu na ich skuteczność w łagodzeniu objawów lękowych i depresyjnych.

W ekstremalnych przypadkach, gdzie standardowe metody terapii nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, może być rozważone zastosowanie metod psychochirurgicznych. Jednakże, każda forma interwencji powinna być dopasowana indywidualnie, zawsze z uwzględnieniem konkretnych potrzeb osoby chorej. Ważne jest szybkie zdiagnozowanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia, aby maksymalnie zmniejszyć nasilenie objawów i poprawić jakość życia pacjentów.

Zobacz również – Schizofrenia objawy. Początkowe objawy schizofrenii